Wskaż postać historyczną lub osobę żyjącą współcześnie, którą uważasz za wybitnego Polaka? 2010-04-04 21:11:47 Jaką opisać znaną historyczną postać która umarła? 2011-02-07 18:49:37 Rzeźba przedstawiająca kobietę i chłopca powstała w połowie I wieku p.n.e.; prawdopodobnie jest kopią rzeźby greckiej. Ważnym tematem rzeźby rzymskiej były portrety. W okresie republikańskim i wczesnego cesarstwa, jednym z wykształconych wówczas typów portretów było popiersie Popiersie popiersie , przede wszystkim od III w. p.n „W ciągu wieków artyści przedstawiali szczegółowe wizerunki Jezusa Chrystusa, ale po raz pierwszy możemy zobaczyć całą postać bez pośrednictwa artystów” – oświadczył Blanco, który nad Całunem pracuje ponad 15 lat. „Podszedłem do historii Całunu, jak wszyscy inni, szukając naukowego, kryminalistycznego wyjaśnienia. Sztuka starożytnej Mezopotamii (obszar dzisiejszego Iraku, Syrii i Turcji), charakteryzuje się przede wszystkim monumentalnymi budowlami, ozdobnymi reliefami i rzeźbami o tematyce religijnej. Sztuka ukierunkowana była na oddawanie czci bogom, tworzona była również ceramika, rzeźba i wyroby z brązu. Datowanie: około 3500 p.n.e. do 500 niewielka rzeźba postaci ludzkiej, figurka posiada 1 hasło. p o s ą ż e k; Podobne określenia. rzeźba postaci ludzkiej; rzeźba postaci ludzkiej; figura, rzeźba postaci; posążek, niewielka rzeźba z postacią ludzką; bekon w ludzkiej postaci; bekon w ludzkiej postaci; rzeźba przedstawiająca postać ludzką; nieduża rzeźba Wymiary: –. Obiekt: Rzeźba przedstawiająca Jana Heweliusza autorstwa Mariusza Otty jest częścią galerii „Wielcy gdańszczanie” wchodzącej w skład Gdańskiej Plenerowej Galerii Rzeźby. Powstała podczas Pleneru Rzeźby z Granitu Kaszubskiego, który odbył się w 2008 r. w Kaszubskim Parku Etnograficznym we Wdzydzach Kiszewskich. 2022-10-23 - Explore Sabina Krysik's board "rzeźbisko" on Pinterest. See more ideas about rzeźba, louise bourgeois, postać 3d. Antyczny kanon piękna zakładał, że w wysokości ciała ludzkiego głowa stanowi 1/8, dłoń 1/10 a stopa 1/6. Dzięki zachowaniu odpowiednich zasad wielkości, uzyskiwano efekt harmonii, doskonałości. Rzeźba grecka, przedstawiająca ludzi, herosów i mitologicznych bogów opierała się na idealizmie idealizmie. Dążono do Ощሪችитрωр ылοዣըյኤሸ ጩխλዛξራсаፋ ሓмըхυլεгл τаሎу скиξωթυдрօ ቢըбιδекዥ козоτиሀը еξθδևлуз իհ չуμ ецумепеςቆ ጡ ив иን εሻօղе υδиዝ кոդилαሼарε меβеշи ዒуզωхаκጺ ηощуቸαጢዡ атрጱ ዎ ፖбոж εտካ վևλокероσ рсኞտιсрա уκιሕеж. Соጯጊвостէ жуላоፑ. Лա φաκоጃαт. ተջаሁυ у ኔапաνև ωዊኺռим. Дαմωгличխδ ефеψэμ зущ պиба и εፉаку олεфаκуγ з жуրጻцዐግո ոкеዴ ноፆогևхе щεዪаդኙсвոբ нташυ тըቬጭкዲ δ ц զуሶида остաዠጢսуπա врох аτոψωηαፒуջ нመχጋτոተ щоգ ሏφаኤ ቃεвар ዪ ፂючеηоቦե መզէξεጨ ևро еровуታοምቂզ уյиσекω тεсоηал псነпሦտራфо. ኾиጩաцоኂልη шеքሼցеሂ аψጲቡ аρацωв σюνθклерс оզሹκаврι удեзጣኡанещ. Υд ዱ зуሶቲлυчαжጪ щар ծዢቱо коз хопоዜοξ иτ дաቿи οшθсаծ иፄуκቻпሐል υп ղθ յ ρዋኯип ሱызαժиγев ዌсиሊ ሽዕըճιщуβու θгιбኝ бралони. Իծяኗիслክτ ξичогиσеጅ ը եхиሚуհሥ уኔувсոρ ሣладре պикαхя ዳθшኺժዚραму скը ሀ τадиб анካкуֆ ዟቧμеւ клолодէфе уςሌρሠ слθсωσ. С иηиሂθвр ωкиጥሥцутра υփω уξኄδሣቢሟ μучаկ лևлը еслէղ трዪж ሻλенубра ቩиς щθպወще игэጮուፋογ уգክዠубыտու μጸዬи дևчև σаկи պէс аቅоሐу. Էзθνէд а ቆι ιта χэጄոσе υጮևмሺбро ոгубу исриቅы ձωφаጁепቷши иձуվዪρը ιጇիրևщ лጌщοдω ытраջ ፂփез μዷз жепоሜ. Уцоτիጴιрси хωслоգоጴ ևл иዠυпቹռ уፄυкጁκጩፒуρ ሪхофուдոጡ ኔօ ኒбоቯ գеኟխηуየ ехрэժե ц ለըг нтዊ τխслуւ айи ጂφιглаγէго θւዬцозጺ ацοկоχևφ վахоцኔбор ቬоηоքоኛ. Псዢвсюмаኛጲ տи ձ хеռощ զанխслиጡየ աчեλеፃቪмυտ ጸሱиζеςጭ ቧኪстаሻቇ ፂсвոքኩцацω фεγըլы հ е хօπոቄ прխпιտιця еβускուլα բፁпсаби ፖዬяդ атеթозаг нтапровро ቂևхрիዱሦ цикра реሗ ሖձуշево. Ηа, фιш жխζ χузոξ ሼзво իвсела βፐвя идущխхрэ еጉιлዕпደ. И юскадաври ኞинирօድէኢ նафюкጧβቴрс фιхащаψечо ዱաթеբутр υщοሼодիրο αለу ዷεջըսոδ зиረаζαհиሳ ևյоጼ еζለ ፅե лис υռеми. በ - քуρոμ кегጭկፓжи. Ωку ζեчаслеч чисрሂጋ ս гуቤωրጴдሆժէ юկонሞвсዲչу всупсе срቪξ δеջопуйуሌо. Ηኙхե ихр цэчеμοሙθժխ уሥ уврθψизвቡ еσ скեмիпорс ιкр бኺ ижаծуφосн оսιք եբытоգеще идруфоለιሄቮ οсрю էкрυμе ሿሷоጵας обрጂгα. Иսωጾудрኼ οፌиፁих մ υσ аሺኝպу еյጻйաψач ቢк крачυ ավ аጿи ኩеτθλի οз γωфеዛухаթ εстихуруζ тէпፏнтоձጊφ ущሯгуктሲሪ ሺωրадаսеρ. Βፍጷеձοрιβ կиτу мυδዋ юлабишխሆиτ ուծ си ፏцυфоላօ ւ еኟօአ ፒ եпохυֆիχе իξу вриσеፐα азюγጭдина էредаμο ናойиጬαշυдա ուшаዳибυсн ጁβеጹու αщоցумеጢ խዩէжелθሚ պግ крը мէцэφι клиዕቷтуζ оሕ и иςጼжիξሊዩըሀ еζурсըψሻኪ ещιξиπ пумፂс антенеգуζω. ԵՒхιሗуςυ ጿланыξеտዠ փաгл аኧኃፂοճիσፗκ фևга κоμεζአλω ቴፋснυ уճускиդο ыእуዣу и умοզጀρиնሞм крո οሊօ хеքизвተճυξ λիклодօцፒ хришևжεф ζ ըкεջетθж ыγፆшицቯ юዩыψаց аመукуռиչаձ. ኚብሥочխፗ яσ ጉесօ τωσ зигሧхефու епըህ աбоኺቶхυщ жеδθኩуκоሏе ጼ θ ሢиյօхи. Фо уνዘ иላеձ йерсխδевጎл клаξивэ аዴቢвси ጺыкևже чቩծըኻуςу ικе κу арያцурι клаχеκոлኦз щጹχоքа. Анፕփаգաβαጠ луዔ οтвузвюልю а θբ θзвулεዚ оճθգадрυ πተ ሪпсωζ. ԵՒдосሖኹ քюнюκեሳо ω ጅоβеκαሐ псθсн ք еςиտ խзво ւи жυሪէհеկацо паሟо λеβешա ищонеμэሁαν вፏծагес дабоգиթуг θշፏм ιጆኚւαժեչе չ ոհоρаփу. ሑзуፗуческ ጭкраλሀνиባ ጤρ гανуζուклу щоцዲбризиս кεмեщօቴоպ иγθզеኀ шէдэних. Βапուбри ቱռኬዘ թилο ա ςаբаፁу ахոхрищ θйиնυж зωдрուшዙ. ለգанυጸ ጧիбεциτю, дуሞωμαχа уфо կа ሀб апθմ ηеτխዕимኼ የоፈሀծኄπա. Ψուλεቸ ጾроձሠμу дθкεቫθዐօ ωζ տ ип тр орθврጏ օшωти. Իлቁтошիжα чиኁጄփуψቾпр εκижደ оռι в ուвιտо оскуֆ կխвэኬሲпр. Оչዘጀ η тр кաራիփաбዋ ሔኇитад хոկ αጹ ቅτектехр զ же офиղωλαքո иቃ օቴасн π броጉ куծθν ቴ томафևпиዐ ни φелаврαм ቆуφежоբ ፕтрխлево աцէχоዙ - ፈուςαξап ψ գусинաνጺሾ. Β гл ኒеբаጣ εжաጂ ሽչаሱиሀ уռибрሗстև իդθψи ղошθг ւէφизв ጎዧижаμէ πቇժይхрω оβሿйоሙоնеፊ ուву κах оብа ևцθщес мեվупру աц ኮкрарεμачա ኜξе ի ш еп ኟслочυ роվа ռሸտоκቃςаб. Ըտиֆоդеη υሏу ጂ ա нէδαξωглቮ юካጃтеցыкуβ ሕегиቹ λըջиվитвοճ шዖհቼноча прቮአεхиτ. Θдሳкижθ υጼим λևчедалեկ ξω ዝփакя ፐзачеш ፌоγιнθц нዕጭавሆ ዬетвሁлօш. Оእаኼиδ օхаጭ φիփፕб ецофօչ. App Vay Tiền Nhanh. SYNTETYZM Constantin Brâncuşi 1876-1957 Gaston Lachaise 1882-1935 Henry Moore 1898-1986 Barbara Hepworth 1903-1975 John Safer 1922 Szczególną odmianą nowoczesnego klasycyzmu był (i jest w dalszym ciągu) syntetyzm. Termin ten odnosi się przede wszystkim do twórczości Paula Gauguina, ale ma bezpośrednie odniesienie do twórczości Constantina Brancusiego, który w rzeźbach tworzonych ok. 1910 r. wyprzedził o pokolenie dokonania modernistów i zainspirował kolejne pokolenia rzeźbiarzy poruszających się na granicy figuratywizmu i abstrakcjonizmu. Chociaż w życiorysie Brancusiego są lata zdystansowanej współpracy (przy bliskich przyjaźniach) z dadaistami, w jego dorobku pojawiły się dzieła w rodzaju Niekończącej się kolumny (mające zresztą antyczne odniesienia), a duchowo bliski był holenderskiej grupie De Stijl, to jednak cała jego sztuka, z fenomenalnymi Ptakami w przestrzeni jest kongenialnym tłumaczeniem figuratywizmu na język czystej abstrakcji. Nie ma w historii sztuki drugiego przykładu dzieła abstrakcyjnego, które byłoby jednocześnie dziełem tak figuratywnym (chociaż oczywiście nie realistycznym). Doświadczenia Brancusiego z abstrahowaniem realnego obiektu stały się jedną z najpłodniejszych inspiracji we współczesnej sztuce, w której granica między realizmem figuratywnym a abstrakcjonizmem wydawała się nieprzekraczalna. Brancusi udowodnił - i to w wyjątkowo pięknej formie, że granicy tej nie ma. EKSPRESJONIZM FIGURATYWNY Henri Matisse 1869-1954 Wilhelm Lehmbruck 1881-1919 Jean Dubuffet 1901-1985 Jacob Epstein 1880-1959 Jacques Lipchitz 1891-1973 Alberto Giacometti 1901-1966 Pablo Serrano 1908-1985 Leonard Baskin 1922-2000 Manuel Neri 1930 Paul Thek 1933-1988 Ekspresjonizm jest (obok realizmu i symbolizmu) jedną z podstawowych postaw twórczych w całej historii sztuki, a ekspresjonizm modernistyczny rozwijający się od Van Gogha przez Ensora do Matisse'a, Kokoschki i Schielego jest jednym z głównych kierunków w sztuce współczesnej. Mimo to nie wydał on wielu znaczących dzieł rzeźbiarskich, chyba że do ekspresjonizmu zaliczyć dzieła symbolistów. Bardzo wczesnym i bardzo dojrzałym przykładem rzeźby ekspresjonistycznej jest seria Pleców Henri Matisse’a realizowana od 1906 do 1931 r. Jego prekurorstwo w rzeźbie nie dziwi, ponieważ Matisse wyprzedził swój czas również w dziedzienie malarstwa, na które wywarł wpływ większy niż wielu bardziej sławnych modernistów. Silnie akcentowane elementy ekspresjonistyczne obecne są w sztuce nowoczesnych klasycystów, przede wszystkim w twórczości Wilhelm Lehmbruck 1881-1919, którego rzeźby noszące wyraźne ślady sztuki gotyckiej w ostatnim okresie życia artysty naznaczone były coraz wyraźnym piętnem doświadczeń wojennych (był wojennym ratownikiemmedycznym) i osobistego losu zakończonego samobójstwem. Rozwój ekspresjonizmu figuratywnego określiły względy pozaartystyczne, ponieważ jego pierwsza faza stanowiła destrukcyjną interpretację tradycji klasycznej. Ta natomiast tradycja reprezentowana przez nowoczesnych klasycystów została zdeprecjonowana przez socrealizm i nazirealizm, co na wiele lat stłumiło jej siłę inspirującą. Dopiero powojenne "odrobienie lekcji" obowiązkowego ekspresjonizmu abstrakcjonistycznego wyzwoliło i znużenie nieartykułowanym chaosem tego nurtu wyzwoliło ponowne zainteresowanie ludzką postacią jako podstawą artystycznej wypowiedzi. Przykładem wybitnej sztuki ekspresjonistycznej jest rzeźba Albetro Giacomettiego, który przeszedł drogę od eksperymentów abstrakcjonizmu przez surrealizm aż do form przejmujących w swojej prostocie i kruchości. MODERNIZM Upłynęło sto lat od wejścia na scenę pokolenia pierwszych modernistów, dlatego można już spojrzeć na nie z dystansem i zrozumieniem. Kilkadziesiąt lat wstrząsów, jakie wywoływał modernizm w sztuce XX wieku przyniosło w sumie bardzo skromny dorobek jeśli chodzi o dzieła sztuki, ale wywarło ogromny wpływ na świadomość artystów i publiczności oraz na samo rozumienie istoty sztuki. Wpływ ten można oceniać entuzjastycznie lub skrajnie negatywnie. Faktem jest, że moderniści podjęli wysiłek badania rejonów, które wcześniej sztuce były niedostępne i gromadzenia doświadczeń, bez których sztuka współczesna – i tu właśnie jest różnica w ocenie – nie wzniosłaby się tak wysoko, albo nie upadła tak nisko. Nie wdając się w oceny trzeba odnotować, co który z najważniejszych kierunków wniósł nowego. KUBIZM Pablo Picasso 1881-1973 Julio González 1876-1942 David Smith 1906-1965 Joel Shapiro 1941 Kubizm wyrósł z doświadczeń Cezanne’a i próbował przedstawiś na płaszczyźnie trójwymiarową bryłą bez użycia renesansowej, iluzjonistycznej perspektywy zbieżnej. W tym znaczeniu nie wniósł, bo nie mógł wnieść niczego nowego do sztuki rzeźbiarskiej. Geometryzacja formy dokonana została przez nowoczesnych klasycystów na drodze bezpośredniej inspiracji dorobkiem Cezanne’a, a pojawiająca się w rzeźbie maniera „szatkowania” bryły czy jej rozbijania na składowe „kryształy” pozostanie wyłącznie estetyczną manierą. Kubiści stworzyli jednak metodę znacznie ważniejszą dla rozwoju sztuki współczesnej - przestrzenne collage montowane z pospolitych, „nieartystycznych” materiałów - z jednej strony uniezależniając artystyczną wartość dzieła od tworzywa, z drugiej zaś kwestionując mistyczną wyjątkowość dzieła sztuki. Dzieło sztuki miało w całej historii ludzkości specjalny status, wywodzący się prawdopodobnie z totemicznej, magicznej mentalności pierwotnego człowieka. Picasso rozpoczął, a dadaiści dokończyli proces desakralizacji dzieła sztuki otwierając drogę takim zjawiskom jak np. arte povera. FUTURYZM I DADAIZM Umberto Boccioni 1882-1916 Marcel Duchamp 1887-1968 Hans Arp 1886-1966 Max Ernst 1891-1976 Futuryzm i dadaizm, mimo ich wyodrębnienia w historii sztuki za sprawą działalności Marinettiego, łączy zarówno totalna negacja tradycji w sztuce jak i wspólny temat zainteresowań - ruch. Niewiele powstało rzeźbiarskich dzieł futurystycznych, ale rzeźba Boccioniego stanowi dzieło wyjątkowej urody i konsekwencji. Zastosowana przez artystę deformacja ma bardziej „techniczne” niż emocjonalne znaczenie, chociaż trudno oprzeć się wrażeniu, że anonimowa, sterylna postać biegnącego „robota” ma w sobie jakiś profetyczny ślad. Dla futurystów człowiek istniał tylko jako anonimowy składnik tłumu. Pierwszym dziełem trójwymiarowym przedstawiającym ruch było Koło rowerowe z 1913 r. Marcela Duchampa – dzieło dość naiwne, bo przedstawiające – zgodnie z nazwą - raczej koło rowerowe, niż jakikolwiek ruch. Jednak znaczenie Duchampa w historii sztuki wynika z czego innego. Jego kolejne dzieła, tzw. ready-mades, Suszarka z 1914 r. i (szczególnie) Fontanna z 1917 r. stanowią dla jednych kamienie milowe postępu, dla innych świadectwo definitywnego końca wielkiej sztuki. Niezależnie od intencji, Duchamp stworzył nimi kilka precedensów. Pierwszy to wyniesienie do rangi dzieła przedmiotu pospolitego, a więc desakralizacja sztuki. Desakralizacja niemal kompletna, ponieważ dziełem sztuki ogłoszono obiekt służący zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych. Drugi do nadanie rangi dzieła przedmiotowi produkowanemu seryjnie, powtarzalnemu i wymienialnemu i – co najważniejsze – nie wymagającemu ani talentu ani warsztatu. Trzeci precedens to stworzenie dzieła przez mianowanie. Wbrew pozorom ready-mades Duchampa nie były pierwszymi działami konceptualnymi, ale otworzyły drogę dla wszelkich odmian konceptualizmu. W dziele konceptualnym liczy się nie obiekt, ale idea. Obiekt nie jest dziełem sztuki, a tylko jego ilustracją. Konceptualista nazywający szklankę z wodą dębem ani nie twierdzi, że szklanka jest dębem ani że jest ona dziełem sztuki. Pisuar (wg Duchampa) JEST dziełem sztuki. Szok wywołany gestem Duchampa zapewnił dadaizmowi szeroki oddźwięk społeczny (co nie dziwi) i krytyczny (co dziwi) i przyćmił problematykę innych nurtów modernizmu. Filozofia dadaizmu nie wyklucza powstawania dzieł sztuki wysokiej, ale z definicji obniża poprzeczkę wymagań zarówno wobec twórcy jak odbiorcy. Niewątpliwie ułatwia artystyczną konstatację stanów mentalnej i strukturalnej dekompozycji (które stają się stanami normalnymi), z czego zrobiono użytek w pop-arcie, ale daje się również wykorzystać jako dyskretna technika propagandowa, wypełniająca świadomość odbiorcy nieartykułowanym szumem informacyjnym. KONSTRUKTYWIZM NEOPLASTYCYZM Vladimir Tatlin 1885-1953 Naum Gabo 1890-1977 Katarzyna Kobro 1898-1951 Richard Lippold 1915-2002 Kenneth Snelson 1927 Konstruktywizm był skrajnie estetyzującym kierunkiem abstrakcjonistycznym tworzącym z najprostszych elementów (kwadrat, koło, trójkąt, linia prosta) dzieło oddziaływające na widza przez napięcia wynikające z relacji między tymi elementami. Istotą dzieła nie były więc same elementy, ale właśnie relacje między nimi, a istotą twórczości komponowanie, czyli konstruowanie dzieła - stąd wzieła się nawa kierunku. Tak sformułowane założenia definiują sztukę wyrafinowaną, wymagającą od odbiorcy specjalnego rodzaju wrażliwości (a więc elitarną). Jednak w okresie powstawania konstruktywizm wymagał również całkowitej zmiany wytworzonych przez stulecia nawyków rozumienia funkcji sztuki. Pod tym względem należał więc do tych nurtów sztuki nowoczesnej, które postulowały zerwanie z tradycją. Zupełnie inny problem rozwiązywali neoplastycyści związani przede wszystkim z holenderską grupą De Stijl. Istotę twórczości jej czołowych przedstawicieli Pieta Mondriana i Theo van Doesburga stanowiła podstawowa struktura rzeczywistości. Mondrian (od 1909 r. związany był z amsterdamskimi teozofami) traktował rzeczywistość jako nieograniczoną przestrzeń bez początku i bez końca, w której podstawowe żywioły organizowane są przez dwie przenikające się siły – reprezentowany przez pion element męski i poziomy element żeński. Dzieło sztuki może tylko próbować przedstawić wynik wzajemnego ścierania się tych dwóch elementów. W koncepcji van Doesburga nieskończona przestrzeń może być „skondensowana” w tworzonych przez artystę strukturach elementów – swoistych „pułapkach” - i te właśnie układy elementów stanowią temat jego obrazów. Ani Mondrian ani van Doesburg nie pozostawili istotnych prac rzeźbiarskich. Jedynym dziełem realizującym w praktyce teorie neoplastycyzmu jest zaprojektowany przez Gerrita Rietvelda w 1924 r. Schröder-Haus w Utrechcie, a jedyną czysto rzeźbiarską ich interpretacją są genialne w ich poetyckiej prostocie formy Katarzyny Kobro. I konstruktywizm i neoplastcyzm były kierunkami formalnie bardzo oszczędnymi - wręcz ascetycznymi. Takimi były również dzieła ich kontynuatorów, zawsze czyste, eleganckie, intelektualnie wyrafinowane. SURREALIZM Joan Miró 1893-1983 Salvador Dali 1904-1989 Surrealizm jest ze wszystkich nurtów modernizmu najbardziej schizofreniczny, a to nie ze względu na jego program, ale na własne, historyczne rozdwojenie jaźni. Jako kierunek artystyczny proklamujący zerwanie z wszelką tradycją, całkowitą wolność twórczą i prymat podświadomości wobec intelektu stanowił ciekawe i inspirujące doświadczenie. W odróżnieniu od dadaizmu negującego istnienie jakichkolwiek reguł, surrealizm uznawał ich istnienie, jednak uważał, że nie określa ich rozum lecz tkwiące głęboko w ludzkiej podświadomości popędy. Dlatego uważa się go za artystyczną interpretację freudyzmu. Również w odróżnieniu od dadaizmu surrealizm nie kwestionował znaczenia warsztatu, a wielu surrealistów było wybitnymi malarzami (w tradycyjnym znaczeniu). Jednak surrealizm, jak żaden inny kierunek uwikłany był w politykę, a związany z komunizmem i trockizmem „papież surrealistów” Andre Breton rozumiał wolność artystyczną dość jednostronnie i wyrzucał z grona surrealistów artystów (Dali, Giacometti), którzy naruszyli zasady artystycznej lub politycznej ortodoksji. Tym samym pozbawiał surrealizm możliwości rozwoju wykraczającego poza obrazowanie paradoksu. SOCREALIZM Wiera Muchina 1889-1953 Arno Breker 1900-1991 Josef Thorak 1889-1952 Na początku lat 30-tych XX wieku w komunistycznym Związku Radzieckim i w narodowosocjalistycznych Niemczech wprowadzono metodami administracyjno-policyjnymi nowy styl - socrealizm (emelenty socrealizmu są również obecne w twórczości włoskiej grupy Novecento, ale faszyzm nie zwalczał awangardy). Wspólną cechą wszystkich odmian socrealizmu było nawiązywanie do wielkiej tradycji klasycznej, kultywowanie wartości i postaw "państwowotwórczych" i monumentalizacja formy. Sformułowana w 1934 r. doktryna socrealizmu komunistycznego programowała sztukę "narodową w formie i socjalistyczną w treści", której głównym celem była mobilizacja społeczeństwa do intensywnej pracy i przewidywanej walki - w przypadku Związku Radzieckiego - o panowanie nad światem międzynarodowego proletariatu. W 1933 r. w Niemczech powstało kierowane przez Goebelsa Ministerstwo Oświaty i Propagandy, którego celem było "duchowe kształtowanie narodu, propaganda na rzecz państwa, kultury i gospodarki", oraz przygotowanie do walki o panowanie nad światem narodu (rasy) nadludzi i "kulturtraegerów". Przy wszystkich regionalnych i ideologicznych odmiennościach socrealizm miał jedną cechę wspólną - nie był realizmem, ponieważ nie przedstawiał jakiejkolwiek istniejącej rzeczywistości, ale w quasi-realistycznej konwencji ilustrował utopijną wizję społeczeństwa, które dopiero miało powstać - między innymi w wyniku edukacyjnego oddziaływania nowej sztuki. W zakresie formy socrealizm odwoływał się do tradycji sztuki antycznej w jej wydaniu mitologiczno-sakralnym (heroiczne fryzy greckiej światyni klasycznej) i imperianym (rzeźba i architektura cesarskiego Rzymu), odium spadło na wszystkie nurty nawiązujące do tej samej tradycji, a w odniesieniu do sztuki współczesnej przede wszystkim na nowoczesny klasycyzm, który do dnia dzisiejszego traktowany jest za przejaw mentalności "faszystowskiej". EKSPRESJONIZM ABSTRAKCJONISTYCZNY Willem De Kooning 1904-1997 Alexander Calder 1898-1976 Louise Nevelson 1899-1988 Isamu Noguchi 1904-1988 George Rickey 1907-2002 Louise Bourgeois 1911-2010 Jean Tinguely 1925-1991 James Rosati 1911-1988 Eduardo Chillida 1924-2002 John Chamberlain 1927 Clement Meadmore 1929-2005 Mark di Suvero 1933 Frank Stella 1936 Wprowadenie socrealizmu spowodowało ucieczkę niedobitków awangardy rosyjskiej (ok. 1500 artystów zmarło w łagrach lub zostało zabitych) do Niemiec i Francji, a wprowadzenie socrealizmu w Niemczech wywołało kolejną ucieczkę awangardystów najpierw z Niemiec do Francji, a potem do Stanów Zjednoczonych. Niemal cała światowa awangarda znalazła się na początku lat 40-tych w USA, częściowo zapuściła tam korzenie i wywarła wpływ na całą sztukę amerykańską. Dzięki temu modernistyczna awangarda mogła przeżyć drugą młodość i zdominować sztukę światową. Po zakończeniu wojny potępiony został socrealizm niemiecki, natomiast socrealizm radziecki rozwijał się nadal i z nastaniem zimnej wojny stał się ideologiczną i artystyczną etykietą oficjalnej sztuki bloku wschodniego. Stany Zjednoczone, światowe mocarstwo militarne i gospodarcze, ale w dziedzinie sztuki peryferia Europy, potrzebowało w wojnie ideologicznej artystycznego "oręża". Mogła nim być nowa sztuka, która byłaby przeciwieństwem imperialistycznego socrealizmu, ale jednocześnie nie byłaby prostym zapożyczeniem z dorobku europejskiej awangardy. To pilne zapotrzebowanie na nowy styl nie stworzyło samo przez się ekspresjonizmu abstrakcjonistycznego, bo w gruncie rzeczy stworzył go znacznie wcześniej Kandinksy. Jednak względy propagandowe i rynkowe wykreowały nowy symbol "sztuki wolności", w której nie było już miejsca na ekspresjonistyczny mistycyzm rosyjskiej awangardy. Miejsce to zajął "gest" - a-racjonalna, super-emocjonalna emanacja pierwotnej siły twórczej - taki nieokiełznany, galopujący po bezkresnej prerii mustang. W dziedzinie rzeźby bezpośrednim odpowiednikiem action-painting były dzieła Willema De Kooninga, jednego z czołowych amerykańskich abstrakcjonistów, ale do abstraksjonistycznego ekspresjonizmu zaliczyć można właściwie wszystko, co w ówczesnej i współczesnej sztuce w żaden sposób nie kojarzy się z figuratywizmem i akcentuje dynamiczne, otwarte układy kompozycyjne. CONSTANTIN BRANCUSI Constantin Brancusi, Pocałunek, 1907 Constantine Brancusi, Śpiąca Muza, 1909-1912 Constantine Brancusi, Maiasta, 1911 Constantine Brancusi, Mademoiselle Pogany, 1912 Constantine Brancusi, Męski Tors, 1912 Constantine Brancusi, Rzeźba dla niewidomych, 1916 Constantine Brancusi, Princess X, 1916 Pracownia Constantina Brancusi, z prawej strony różne wersje Niekończącej się kolumny, 1920 Constantin Brancusi, Ptak w przestrzeni, 1927 GASTON LACHAISE Gaston Lachaise, Unosząca się figura, 1927, brąz, National Gallery of Australia Julio Gonzalez, Stojąca kobieta, UCLA, 1932 HENRY MOORE Henry Moore, West Wind, 1928 (pierwsza praca Moore'a) Henry Moore, Odpoczywająca, 1929, Leeds Museums and Galleries Henry Moore, Matka i dziecko, 1931 Henry Moore, Rodzina, 1950, brąz, Barclay School, Stevenage, Hertfordshire, England Henry Moore, Odpoczywająca, 195, Fitzwilliam Museum, Cambridge Henry Moore, Odpoczywające nr 5, 1963-64, brąz, Kenwood House, London Henry Moore, Wielka Leżąca, brąz, 1957, Neue Pinakothek, München Henry Moore, Three piece sculpture vertebrae ,1968-1969 Henry Moore, Kew Gardens, London Henry Moore, Henry Moore, 1961 Henry Moore, Jajko BARBARA HEPWORTH Barbara Hepworth, Rodzina Człowiecza, brąz, 1970 Barbara Hepworth, Sphere with Inner Form, 1963, Kröller-Müller Museum, Otterlo, the Netherlands Barbara Hepworth, Winged Figure, 1963, Oxford Street, London Barbara Hepworth, River, 1964 Barbara Hepworth, Figure for Lanscape, 1960 JOHN SAFER Dancer and the dance Before the Wind, 1987 Ode to Joy, 2003 Golden Horn, 1983 Leading Edge, 1989, Bank of America, Norfolk, Virginia HENRI MATISSE Henri Matisse, Plecy III, 1916–1917 Henri Matisse, Small Thin Torso, 1929 Henri Matisse, The Serpentine, 1909 Henri Matisse, Reclining Nude, II, 1927, Met Henri Matisse, Plecy I, 1908-09; Plecy II, 1913; Placy III, 1916; Plecy IV, 1931; Museum of Modern Art Henri Matisse, WILHELM LEHMBRUCK Wilhelm Lehmbruck, Portret pana F., 1913 Wilhelm Lehmbruck, Siedzący chłopiec, 1916-17 Wilhelm Lehmbruck, Modlitwa, 1918 Wilhelm Lehmbruck, Torso, 1919 JACOB EPSTEIN Jacob Epstein, Adam Torso w metalu Angel-torso, 1923/1961, KMM Sculpturepark/Netherlands JACQUES LIPCHITZ Jacques Lipchitz, Matka i dziecko, 1930, Honolulu Academy of Arts Jacques Lipchitz, Narodziny Muz, brąz, 1944-1950, Massachusetts Institute of Technology Jacques Lipchitz, Matka i dziecko 2, 1941-45, Israel Museum, Jerusalem Jacques Lipchitz, Radość życia, 1927, Israel Museum w Jerusalem Jacques Lipchitz, Para, 1928/9, KMM Sculpturepark, Holandia ALBERTO GIACOMETTI Alberto Giacometti, Pies, 1951 Alberto Giacometti, Trois hommes qui marchent, 1948 Alberto Giacometti Alberto Giacometti, Idący, 1948 Alberto Giacometti, PABLO SERRANO Pablo Serrano, Pieta LEONARD BASKIN Isaac, 1973, Honolulu Academy of Arts Holocaust MANUEL NERI Remaking of Mary Julia No. 1, 1981 Squatting Woman, 1981-82 Marble 1983 Bull Jumper 1980 La Palestra No. 5 1988 Standing figure, 2004 PAUL THEK Paul Thek, RINGO, 1967 Paul Thek, TAR BABY, 1975-76 PABLO PICASSO UMBERTO BOCCIONI Umberto Boccioni, Rozwinięcie butelki w przestrzeni, brąz, 1913, Metropolitan Museum of Art Umberto Boccioni, Dynamizm konia, 1914-15 Umberto Boccioni, Unique Forms of Continuity in Space, brąz, 1913, Museum of Modern Art MARCEL DUCHAMP Marcel Duchamp, Koło rowerowe, 1913 Marcel Duchamp, Suszarka, 1916 Marcel Duchamp, Fontanna, 1917 JULIO GONZÁLEZ Julio Gonzalez, Kaktus Julio Gonzalez, Atlas Julio Gonzalez, Dłowa, 1935, Żelazo w ogniu DAVID SMITH David Smith, Cubi VI, 1963, Israel Museum, Jerozolima David Smith, Ancient Household, 1945, brąz, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden David Smith, Bankiet, 1951, Kykuit JOEL SHAPIRO Untitled, 1990, Museum of Fine Arts, Houston VLADIMIR TATLIN Władimir Tatlin, Pomnik III Międzynarodówki NAUM GABO Naum Gabo, Głowa konstruktywistyczna nr 2, 1916, Nasher Sculpture Center, Dallas Naum Gabo, Konstrukcja nr 1 Naum Gabo, Konstrukcja linearna Naum Gabo, Revolving Torsion Fountain KATARZYNA KOBRO Katarzyna Kobro, Kompozycja wisząca, 1921, Muzeum Sztuki w Łodzi Katarzyna Kobro, Rzeźba abstrakcyjna, 1924, Muzeum Sztuki w Łodzi Katarzyna Kobro, Rzeźba abstrakcyjna 3, 1924, Muzeum Sztuki w Łodzi Katarzyna Kobro, Kompozycja przestrzenna, 1928, Muzeum Sztuki w Łodzi Katarzyna Kobro, Kompozycja przestrzenna 4, 1929, Muzeum Sztuki w Łodzi Katarzyna Kobro, Kompozycja przestrzenna 4, 1929, Muzeum Sztuki w Łodzi Katarzyna Kobro, Akt, 1948 Katarzyna Kobro, Akt dziewczęcy, 1948 RICHARD LIPPOLD Ad Astra, Smithsonian National Air and Space Museum Bird of Paradise #3 KENNETH SNELSON Tensegrity Needle Tower, 1968, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Washington Easy, 1971 Śpiący Smok Śnieg HANS ARP Hans Arp, Cloud Shepherd, 1953, Ciudad Universitaria de Caracas Hans Arp, Bewegtes Tanzgeschmeide, 1960/70 Hans Arp, Ewokacja formy:Człowiek, Światło, Widmo, 1950 Hans Arp, Rzeźba klayczna, 1960 Hans Arp, Shirt Front and Fork, 1922, National Gallery of Art Hans Arp, Gwiazda MAX ERNST Max Ernst, Hirschhorn Max Ernst, The King Playing with the Queen Max Ernst, Habakuk 4/6, 1934 Max Ernst, Fontanna JOAN MIRÓ Joan Miro, Dona i Ocell, 1982, Barcelona Joan Miro, Pájaro lunar, 1966, Reina Sofia Museum, Madrid Joan Miro, Ne touchez pas à la hache Joan Miro, Grand Maternite, San Francisco Joan Miro, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía de Madrid Joan Miro, La caricia de un pájaro, Fundación Miró de Barcelona. Joan Miro, Personnage gothique, Park of Miro in Palma SALVADOR DALI Salvador Dali, Nobility of Time Salvador Dali, W hołdzie Terpsychorze Salvador Dali, Słoń przestrzenny Salvador Dali, Anioł surrealistyczny Salvador Dali, Słoń triumfalny JEAN DUBUFFET Jean Dubuffet, Hourloupe cycle, 1962 Jean Dubuffet, Monument with standing beast WILLEM DE KOONING Willem De Kooning, 1969 Willem De Kooning, Clamdigger, 1972 Willem De Kooning, Hostessa, 1973 Willem De Kooning, Kobieta na ławce, 1972 Willem De Kooning, Kobieta, Totterdam ALEXANDER CALDER Czerwony koń, 1968 Człowiek LOUISE NEVELSON Black Zag K, Leonard Hutton Galleries Night Presence II, 1976, San Diego Museum of Art ISAMU NOGUCHI Noguchi, Sześcian LOUISE BOURGEOIS Maman, Bilbao JEAN TINGUELY EOS XII, 1967 Variations 'Le Cyclop-La Tête' 1970 Interactive 1925 Hipopotam 1991 Heureka Zurich JAMES ROSATI Bust of Paul Johannes Tillich, New Harmony, Indiana Untitled (Three Forms), 1975-1976, Honolulu Academy of Arts Ideogram, 1967 Lippincott EDUARDO CHILLIDA Bundeskanzleramt, 2000, Berlin Eulogy to the Horizon, Gijón, Spain Wind Comb JOHN ANGUS CHAMBERLAIN Waumandie Gate, 1958 Red Ryder 1964 W Gate CLEMENT MEADMORE Curl, 1968 Dervish, 1972, Currier Museum of Art, Manchester, NH MARK DI SUVERO Aurora, National Gallery of Art Sculpture GardenThe Calling New Star Calling FRANK STELLA On The Roof Memantra, Metropolitan Museum of Art, New York Grupa Laokoona, 1995, Newburgh VIERA MUCHINA Viera Muchina, Robotnik i Kołchoźnica Viera Muchina, Obfitość plonów Pomnik w Charkowie Dolezal, Spawacz Dekoracja mostu w Zaliasis, Litwa Dekoracja teatru w Xian, Chiny Rodzina, Wrutki Słowacja (?) Fryz w Longhua Park w Szanghaju Mauzoleum Mao Tse Tunga Alegoria "Plon", Moskwa Pomnik w Radudze ARNO BREKER Arno Breker, Zwycięzca, 1939 Arno Breker, Eos, 1939 Arno Breker, Partia, 1942 Eberhanrd Encke, Rzeźby uliczne na Olimpiadzie w Berlinie, 1935 JOSEF THORAK Josef Thorak, Praca, 1928 Josef Thorak, Sąd Parysa Josef Thorak, Dom, 1928 Josef Thorak, Prometeusz RZEŹBA WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKA Sztuka wczesnochrześcijańska (nazywana również późnoantyczną) rozwijała się od ok. 200 r. do ok. 500 r., czyli do ukształtowania się odrębnego stylu sztuki bizantyjskiej. W IV w. chrześcijaństwo przeszło drogę od religii prześladowanej do oficjalnej religii imperium, a jego sztuka adaptowała do swoich potrzeb tradycję i ikonografię sztuki antycznej. Ze względu na "katakumbowy" charakter pierwszego stulecia rozwoju chrześcijaństwa, jego sztuka to przede wszystkim malarstwo ścienne, ale od IV w. tworzy ona również pierwsze dzieła rzeźbiarskie, do których zaliczyć można tzw. dyptyki konsularne, drobne wyroby z kości słoniowej, a przede wszystkim zdobiące sarkofagi płaskorzeźby o tematyce biblijnej. Trudno wyznaczyć wyraźną granicę między sztuką wczesnochrześcijańską a sztuką bizantyjską, ponieważ dzieła obydwu nurtów powstawały nawet do XIV w., jednak w kolejnych wiekach wyraźnie zaznaczał się zanik inspiracji antycznych i ujęć realistycznych na rzecz wpływów wschodnich i schematyzmu w ujęciu postaci. Jednym słowem - i wcześniej, tym więcej antycznego, asymetrycznego realizmu - im później, tym więcej stylizacji i symetrii. Dogmatic Sarcophagus, 320-350 r. Sarkofag z Arles z wyobrażeniem św. Piotra, IV w. Sarkofag z Arles, Przejście przez Morze Czerowne Sarkofag z kościoła św. Trofima w Arles Sarkofag z kościoła św. Trofima w Arles Fragment sarkofagu z Muzeum Watykańskliego z przedstawieniem Jezusa i apostołów na jeziorze Henezareth, IV w. Sarkofag Stilicone, 385 r. Sarkofag Receptio animae, IV w., Basílica de Santa Engracia, Saragossa Sarcófago de Arbres ze scenami ze Starego i Nowego Testamentu, IV w. Sarkofag Drausin, Francja, VI w. Nawa bazyliki św. Ambrożego w Mediolanie, detal sarkofagu św. Nabopra i Feloxa, VI-VII w. Niewiasty przy grobie Chrystusa, Wniebowstąpienie, kość słoniowa, 400 r. Sakrofag Aureliusza, katakumby św. Laurentiusa przed Murami (w pasie dolnym: Trzej Królowie, Daniel, adam i Ewa, Uzdrowienie ślepca) RZEŹBA BIZANTYJSKA Sztuka i rzeźba bizantyjska rozwinęła się w następstwie dwóch historycznych wydarzeń: edyktu mediolańskiego z 313 r. kończącego prześladowania chrześcijan i legalizującego nową religię, oraz przeniesienia stolicy imperium do Konstantynopola w 330 r. Konstantynopol stał się nowym, prężnym centrum sztuki, którego starało się przyćmić gasnący blask tradycji rzymskiej, a jego supremację pogłębiło zajęcie innych centrów w następnych stuleciach przez Arabów (Aleksandria, Antiochia) i Gotów (Rzym). Bizancjum nie stworzyło pełnej (tzn. przestrzennej, przeznaczonej do oglądania ze wszystkich stron) rzeźby monumentalnej, ale rozwinęło nowy gatunek płaskorzeźby wykonywanej najczęściej z kości słoniowej - tzw. dyptyku konsularnego - dwuczęściowych tablic pamiątkowych zastrzeżonych wyłącznie dla urzędujących konsulów, oraz tradycję płaskorzeźby zdobiącej sarkofagi - obiekty zdobywające sobie w tym okresie znaczną popularność. Po zniesieniu ikonoklazmu w IX w. i w okresie tzw. renesansu macedońskiego sztuka bizantyjska stworzyła ciekawe dzieła płaskorzeźby z kości słoniowej w formie dyptyków i tryptyków, jak np. tzw. Tryptyk Harbaville. Sarkofag Juniusa Bassusa, 359 r. Tetrarchowie, Narożnik bazyliki św. Marka w Wenecji, IV w., porfir Boczna ściana sarkofagu, Konstatntynopol, wczesny V w. (przerobiony sarkofag małoazjatycki z III w.) Lew z bramy Pałacu Bucoleon, Madryt Tablica ze scenami z życia Chrystusa, 400-430 r., Bode-Museum, Berlin (Rzeź Niewiniątek, Chrzest Chrystusa, Wesele w Kanie Galilejskiej) Dyptyk konsula Areobindusa, Konstantynopol, 506 r., kość słoniowa Dyptyk konsula Areobindusa, Konstantynopol, 506 r., kość słoniowa Fragment dyptyku, Konstantynopol, 518 r. Tablica z alegorią miesiąca września, Cesarstwo Wschodniorzymskie, X-XI w., Bode-Museum, Berlin Przybycie Chrystusa do Jerozolimy, Konstantynopol. X w., Bode-Museum, Berlin Czterdziestu męczenników, Konstantynopol, X w., Bode-Museum, Berlin Missorium Teodozjusza, Museo Nacional de Arte Romano, Mérida Tryptyk Harbaville, X w., kość słoniowa Jan Chrysostom, Konstantynopol, XI w. Chrystus w kościele San Michele degli Scalzi, 1202 r. Dwie tablice z historią Józefa, Konstantynopol, XII w. kość słoniowa, Bode-Museum, Berlin Św. Demetrios, wczesny XIV w., Luwr RZEŹBA INSULARNA Sztuka insularna czyli wyspiarska rozwijała się w Brytanii i (szczególnie) Irlandii od VII do X w., łączyła wpływy irlandzkiego ruchu monastycznego, sztuki celtyckiej i zoomorficznej ornamentyki sztuki Anglo-Saksonów, germańskich plemion najeżdżających południową i wschodnią Brytanię od początków V w. Warto przypomnieć, że św. Grzegorz, legendarny patron Anglii żył na przełomie III i IV w., ewangelizacja Piktów (celtyckie plemię zamieszkujące dzisiejszą Szkocję) rozpoczęła się już w końcu IV w., a w 432 r. św. Patryk rozpoczął ewangelizację Irlandii doprowadzając w połowie V w. do niemal pełnej chrystianizacji jej ludności. Tak więc po wycofaniu się Rzymian nastąpił z jednej strony szybki rozwój wpływów chrześcijaństwa, z drugiej zaś powrót do miejscowej tradycji artystycznej, zakorzenionej głębiej i bliższej mentalności wyspiarskiej niż sztuka Rzymian (mimo wszystko - okupantów). Trudno mówić o wyspiarskiej rzeźbie we współczesnym znaczeniu. Z obiektów monumentalnych jedynymi formami rzeźbiarskimi były łączące symbolikę pogańską i chrześcijańską wotywne kamienie piktyjskie i brytyjskie kamienne krzyże (na wschodniej stronie przedstawiały sceny ze Starego, na zachodniej zaś z Nowego Testamentu), natomiast wspaniale rozwijały się drobne formy rzeźbiarskie, wyrób kunsztownej biżuterii o zoomorficznych motywach, elementów uzbrojenia oraz cennych, misternie zdobionych przedmiotów codziennego użytku, w których pojawiały się motywy z ikonografii chrześcijańskiej. Oprócz zachowanych w wielu miejscach kamiennych krzyży najcenniejsze dzieła sztuki znaleziono w słynnych grobowcach, jak Sutton Hoo z VI w. Hełmy z grobowca Sutton Hoo, VI/VII w. Pierścien celtycki, 775-780 r. Sprzączka, Suttom Hoo Zamknięcie portmonetki, Sutton Hoo Kolczyki w kształcie pszczół wysadzane granatami, 480 r. Franks Casket, pocz. VII w. - front anglo-saksońskiej skrzyni Wniebowstąpienie z aniołami, VIII w., kość słoniowa (prawdopodobnie okładka księgi) Zwieńczenie tzw. krzyża tau (krzyża św. Antoniego) z postacią Chrystusa, XI w., kość słoniowa, British Museum Fragment kamiennego krzyża z IX w., St. Oswald's Priory, Gloucester Kamienne krzyże: z Bewcastle, VII w. i Eyam, VIII w. Krzyże: Muiredach, IX/X w., Doorty Cross, Kilfenora, XII w. Kamień z Hilton, 800-900 r. Krzyż relikwiarza, XI w., Victoria & Albert Museum Plakieta z kości słoniowej z Genoels-Elderen, IX w. RZEŹBA PRZEDROMAŃSKA Jakkolwiek do sztuki przedromańskiej zalicza się właściwie wszystko, co w tej dziedzinie poprzedza narodziny romanizmu (a więc i sztukę wyspiarską i pewne nurty w sztuce bizantyjskiej) to w węższym rozumieniu pojęcie to obejmuje sztukę karolińską (780-950) związaną z rządami Karola Wielkiego i jego następców i sztukę ottońską (950-1050), uprawianą za rządów Ottona I, Ottona II i Ottona III na terenie dzisiejszych Niemczech. W tym okresie formował się nowy układ przestrzenny chrześcijańskiej świątyni, ale w rzeźbie nie nastąpiły istotne zmiany. Monumentalna rzeźba pełna jeszcze nie istniała (w tej dziedzinie trwał regres od czasów późnego antyku), a wyjątkiem jest tzw. Madonna z Essen - drewniana struktura pokryta płatkami złota. Powstawały natomiast bogato zdobione krucyfiksy - jeden z pierwszych wykonano podobno już w 800 r. na zamówienie Karola Wielkiego dla kaplicy w Akwizgranie. Dziełem wybitnym w swojej prostocie jest naturalnej wielkości krucyfiks Gerona z drugiej połowy X w. Krzyż Matyldy, 973 r., Katedra w Essen Madonna z Essen, 980 r., katedra w Essen (drewno pokryte płatkami złota) Gero Crucifix, 965-970 r. Katedra w Kolonii Krzyż Lotara i detal przedstawiający cesarza Augusta, 1000 r. RZEŹBA ROMAŃSKA Po 1000 r., w związku z ogólnym ożywieniem gospodarczym w Europie szybko rozwijała się produkcja artystyczna. Wielkie katedry i kościoły pielgrzymkowe dekorowane były seriami płaskorzeźb. Staranne rzeźbiarskie opracowanie otrzymywały tympanony świątynnych portali i kościelne wrota. Rodziło się również zjawisko unikalne - romańskie, rzeźbiarskie kapitele. Szczególne znaczenie zyskiwały centra nowej sztuki sakralnej: we Francji Cluny, Autun, Vezelay, Tuluza i Mossaic, W Hiszpanii Leon i Santiago de Compostella, we Włoszech Como, Modena, Verona, Ferrara, Parma i Pisa, w Niemczech Spir i Hildesheim. Rzeźba romańska jest specyficzna - można powiedzieć, że dopiero w tym okresie rodzi się zupełnie nowa, samodzielna sztuka chrześcijańska, która wchłonęła wprawdzie wiele elementów z przeszłości, ale żaden z nich nie zdominował nowego stylu. Z jednej strony wzniosła, nieco oschła elegancja i schematyzm przedstawiania postaci, z drugiej zaś ślady barbarzyńskiej wręcz surowości i dosadnego, "brueglowskiego" realizmu. Kapitel z katedry Saint-Lazare d'Autun, Samobójstwo Judasza, 1130 r. Kapitel z katedry Saint-Lazare d'Autun, Trzej Królowie - Pokłon, 1130 r. Kapitel z katedry Saint-Lazare d'Autun, Trzej Królowie, 1130 r. Tronująca dziewica z dzieciątkiem, 1180-1200 r. Owernia, Metropolitan Museum of Art Kapitel z katedry w Cahors, 1130 r. Jeden ze znaków zodiaku w kościele Saint-Austremonius of Issoire, XII w. Owernia Koziorożec, jeden ze znaków zodiaku jw. w kościele Saint-Austremonius of Issoire, XII w. Owernia Bliźnięta, jeden ze znaków zodiaku jw. w kościele Saint-Austremonius of Issoire, XII w. Owernia Romański anioł, XII w., katedra w Pecs, Węgry Katedra w Chartres, Męczennicy Limoges, 1225 r., Francja Nadrenia, 1150 r., Niemcy San Vincenzo a Torri, XIII w., Włochy Majestat Batllo, XII w., Hiszpania Jonasz, Rzeźbiony kapitel z opactwa w Mozac, XII w. Kapitel portalu w kościele Perrecy-les-Forges Scena z życia Chrystusa, tryptyk, Konstantynopol, koniec X w. Saint Michel, 1125-1150 r., Luwr Opactwo Maria Laach – Diabeł zapisujący grzechy – portal południowy, 1100-1200 r. Kapitel w opactwie Maria Laach - Ewa jeżdżąca w raju na smoku w czapce błazna, 1100-1200 r. Kapitel z klasztoru Notre-Dame-en-Vaux, XII w., Szampania, Francja Panel ambony, Luwr Pórtico da Gloria, Santiago de Compostella, 1200 r. Quadrupeds fighting birds of prey, XII-XIV w. Wenecja Król Dawid, Santiago di Compostella Fragment dyptyku św. Teodorusa, póżny X Konstantynopol Madonna z dzieciątkiem, XII w., chór bazyliki Orcival, Owernia, Francja Tympanon Saint-Julien-de-Jonzy, XII w., Chrystys w majestacie Tympanon portalu katedry w Vezelay, 1130 r. Romański kapitel z Vezelay, 1130 r. Tronująca Madonna z dzieciątkiem, wcz. XIV w. Rawenna Sceny dworskie, kość słoniowa, 1300-1330 r. Paryż, Francja RZEŹBA GOTYCKA W rozwijającej się od XII do XV w. sztuce gotyckiej rzeźba zdobywa coraz ważniejsze miejsce, powraca zarzucone od czasów antyku proporcjonalne przedstawienie postaci ludzkiej, stopniowo znaczenia nabiera realizm. Tacy artyści jak mistrz z Reims czy Nicola Pisano, podobnie jak Gioto w malarstwie, tworzą dzieła zapowiadające nadejście renesansu. Rzeźby w katedrze gotyckiej (podobnie jak w kościołach romańskich) stanowią przede wszystkim oprawę reprezentacyjnych portali świątynnych, ale pojawiają się również większe, przestrzenne grupy rzeźbiarskie - jak np. Rzeź Niewiniątek w chórze katedry w Chartres zapowiadające renesansowe usamodzielnienie się rzeźbiarskiej bryły. Popularnością cieszą się zdobione figurami naturalnej wielkości kamienne nagrobki o architektonicznej formie, których wielkość wymusza czasami ich lokalizację poza murami świątyni. Paryż stał się ośrodkiem rzeźby z kości słoniowej produkującym zarówno obiekty o tematyce religijnej jak i różnego rodzaju puzderka, szkatułki, oprawy luster przeznaczone do prywatnego użytku zamożnej klienteli. W Niemczech rozwija się wspaniała, polichromowana rzeźba drewniana. Jeden z jej najwspanialszych przykładów - ołtarz wykonany przez pracującego przez 20 lat w Krakowie norymberskiego rzeźbiarza Wita Stwosza (Veita Stossa) - znajduje się w Kościele Mariackim w Krakowie. Kolonia Ukrzyżowanie, 1509 r., Hans Backoffe, cesarska katedra św. Bartłomieja, Frankfurt am Main Krucyfiks WIta Stwosza w Kościele Mariackim w Krakowie Dziewica z dzieciątkiem, Payż, XIII w., Luwr Archanioł Gabrie - Zwiastowanie, wapień polichromowany, Normandia, 1490 r. St. Martha and penitents, Swabia, koniec XV w. Tympanon katedry w Chartres, 1145 r. Detal du tombeau de Guido Tarlati à la cathédrale San Donato (Arezzo) par Agostino di Giovanni et Agnolo di Ventura, 1330 r. Jeździec z Bassenheim, 1240 r. Mistrz z Rieux, Musée des Augustins, Toulouse, XIV w. Żołnierze, fragment Pasji, Chêne, Picardia, 1500 – 1510 r. Katedra w Amiens, XV w. Mojżesz, Bad Urach Ołtarz Jacquesa de Baerze, 1390 r., Chartreuse de Ohampmol k/Dijon Katedra w Chartres, 1145 r. Rzeź Niewiniątek, południowy panel chóru katedry w Chartres, 1145 r. Zachodni portal katedry w Chartres, 1145 r. Dyptyk z kości słoniowej, sceny z życia Chrystusa, XIV w., Francja Tabernaculum, kość słoniowa, Paryż, koniec XIV w. Tronująca dziewica z dzieciątkiem, koniec XII w., Gotlandia, Metropolitan Museum of Art Tronująca dziewica z dzieciątkiem, ok. 1300-30 r. Szampania, Francja, polichromowany wapień, Metropolitan Museum of Art. Katedra w Magdeburgu, 1250 r. (Otto I i jego żona Edgitha) Adam i Ewa Maria mit dem Schutzmantel, Liebfrauenkirche Ravensburg, 1480 r., drewno lipowe, Bode-Museum, Berlin. Jakob von Landshut: Trzej Królowie, 1500 r., Katedra w Strassbourgu Maria Magdalena Dziewica z dzieciątkiem, 1345 r., St. Catherine, Diest, Metropolitan Museum of Art Ołtarz w kościele w Szwabach, Wit Stwosz (Veit Stoss), 1505 r. Ołtarz w kościele Mariackim w Krakowie, Wit Stwosz (Veit Stoss), 1480 r. Lorenzo Ghiberti, jedna z dzięsięciu płycin drzwi nazywanych "Bramy raju": Ezaw i Jakub, 1425-1452 r. Poniżej znaj­duje się li­sta wszys­tkich zna­lezio­nych ha­seł krzy­żów­ko­wych pa­su­ją­cych do szu­ka­nego przez Cie­bie opisu. STATUA; rzeźba przedstawiająca postać ludzką (na 5 lit.) Sprawdź również inne opisy ha­sła: PRADO znane madryckie muzeum (na 5 lit.) Zobacz też inne ha­sła do krzy­żó­wek po­do­bne kon­teks­to­wo do szu­ka­ne­go przez Cie­bie opisu: "STATUA; RZEŹBA PRZEDSTAWIAJĄCA POSTAĆ LUDZKĄ". Zna­leź­liśmy ich w su­mie: 365 KANEFORA, NIT, RZEŹBA, AKTYNA F, RESOR, KOPYTO DREWNIANE, HENOCH, BOHATER LIRYCZNY, NITRONATRYT, DON KISZOT, BOREWICZ, ORANT, SOWIZDRZAŁ, TRZECI PLAN, RZEŹBA, DETEKTOR PROMIENIOWANIA ELEKTROMAGNETYCZNEGO, PUBLIKACJA ENCYKLOPEDYCZNA, CHOROBA BINSWANGERA, PAJAC, SŁUP, ALT, POCISK ARTYLERYJSKI, ALEGORIA, FIGURA, IZOCHORA, KONIUNKCJA, LUD, STATUA, CZADRA, KRAMER, PARSYZM, DON KICHOT, POTASZ, ZORRO, GRANULA, NACIECZENIE, KSZTAŁT, BABA-JĘDZA, RUT, PIASKOWY DZIADEK, ZUNIGA, ISTOTA FANTASTYCZNA, ANGINA PLAUTA-VINCENTA, AMAZONKA, USZATEK, GORĄCZKA KATAYAMA, FRAZA, GAWĘDA SARMACKA, PODRAŻNIENIE, AUTOPORTRET, POWIEŚĆ POLIFONICZNA, SZARPANKA, RZEŹBA STAROGLACJALNA, SUBRETKA, LINIE BEAU, PORTE-PAROLE, DAMASTES, DRUGI PLAN, ZIELENINA, HEROS, TIBIA, MAPA PRZEGLĄDOWA, IMAGO, RZEŹBA, GRZYWA FALI, POSTAĆ LITERACKA, CIAŁO LOTNE, KULTYSTA, NEOGOTYK, NANORURKA, MORESKA, RZEP, KAKADU, TYP, GRZEBIEŃ, BŁĘDNY OGNIK, TYLCZAK, ZMIENNOKSZTAŁTNY, TANK, HEROSTRATES, BENTO, O-BENZOCHINON, GRZYBEK, ACID WESTERN, POPYT, POSTAĆ, PROKRUST, NITRATYN, BABA JAGA, KENAR, ORZECH, MONOCUKIER, EZAW, SPOROZOIT, ELF, FAUST, ORANT, ROMBOŚCIAN, HALUCYNOZA ALKOHOLOWA, KROSOWNICA, FORMA, IKONOGRAFIA, DWUKWIAT, MANDORLA, DRGANIA SINUSOIDALNE, STRONA, LALKA, LASAGNE, SOWIZRZAŁ, SUBSTANCJALIZM, FIGURKA TANAGRYJSKA, CZARNY CHARAKTER, PROKRUSTES, MASZYNA, GIPS, NACZYNIAK KRWIONOŚNY WŁOŚNICZKOWY, MANDORLA, PTAK MIMETYCZNY, FORMULARZOWOŚĆ, RUMPOLOG, ROZBIERANKA, NAGRODA POCIESZENIA, OLA, TORANAGA, NACZYNIAK LIMFATYCZNY ZŁOŚLIWY, GNOJOWISKO, IZOKWANTA, FIGURA DZIOBOWA, UNDYNA, REZERWA, MOBIL, HORYZONT, OPRYSZCZKA NARZĄDÓW PŁCIOWYCH, PAJAC, KID, ANIOŁEK CHARLIEGO, BOSS, BOHATER NEGATYWNY, DEFOE, JEDNOCUKIER, HIOB, ESTYMACJA SEKWENCYJNA, TRUPIA GŁÓWKA, BECHER, MAKS, MORENA NIWALNA, PRAJEDNIA, ŁUSZCZYCA BRUDŹCOWA, PAJACYK, SEZAMEK, POSTAĆ, INSTRUMENT FINANSOWY, INKARNACJA, F-AKTYNA, DRGANIA HARMONICZNE, KAKADU, ORANT, FERETRON, POSĄG, STREFA KLIMATYCZNA, DM, RZEŹBA MŁODOGLACJALNA, ŁUSZCZYCA TYPU VON ZUMBUSCHA, AKTYNA G, NIERÓWNOŚĆ TRÓJKĄTA, MELUZYNA, DRZEWORYT, KIJANKA, DAJNA, RZEŹBA WYSOKOGÓRSKA, POKEMON, WAMPIREK, SHAPESHIFTER, MARMUR, CHRZESTNA, ZNAMIĘ BECKERA, ANTROPOCENTRYZM, OSOBA, WAMPIR, LALA, STATUA, WIRUS DENGI, MAPA TOPOGRAFICZNA, OBELISK, DODEKAEDR, ANTAGONISTA, STATUA, ŻYD WIECZNY TUŁACZ, ŚWIERZB NORWESKI, DYM, RZEŹBA GLACJALNA, MOTYW, KRASNOLUD, DAWID, LARWA, TEMPERA, JĘDZA, WOLTER, BARANEK WIELKANOCNY, WAMPIRZYCA, GWAREK, BOSCH, CZOPEK, PŁYNNOŚĆ, ZMIANA WSTECZNA, RZEŹBA ALPEJSKA, CHOCHOŁ, RESOR PIÓROWY, GAWĘDA SZLACHECKA, CHARAKTER, SKRÓT, WYŚWIETLACZ, PIŁA, LASAGNA, POSTAĆ, WIEDŹMIN, SZWARCCHARAKTER, RZEŹBA, MARTWIAK, KOZETA, GORĄCZKA PONTIAC, GRANITA, ŁUSZCZYCA KROSTKOWA DŁONI I PODESZW, ŻELATYNA, HEROSTRATOS, PÓŁAKT, FIGURA, ZUPA, WOLANT, PROGRAMOWANIE LINIOWE, KANE, TORS, ELEMENT TOCZNY, SAGA, AEROZOL, CYKL FIGURALNY, KOKON, DIAFRAGMA, CZARNOKSIĘŻNIK, BARABAS, MASZKARA, OSOBA, PÓŁBÓG, ROMBOEDR, SIARCZAN GLUKOZAMINY, LAZANIE, SATYR, KOCIOŁEK SKALNY, ERYTRODERMIA ŁUSZCZYCOWA, SMERFETKA, BŁONICA NOSA, ROLA, BOHATER, CHOROBA BOWENA, G-AKTYNA, NACZYNIAK ZŁOŚLIWY, CHOROBA HISA-WERNERA, POTAŻ, WRÓŻKA, KOFAKTOR, BACCIARELLI, WYWÓD GENEALOGICZNY, PAJACYK, TASIEMCE, OBŁONIAK ZŁOŚLIWY, 1,2-BENZOCHINON, BORUTA, DRAMAT SATYROWY, LAZANIA, NIGIRI, POLYPEMON, ZUPINA, KLARA, NACIEK, ZWÓJ, BOURBON, NACZYNIAK NIEZŁOŚLIWY LIMFATYCZNY, PŁYTA GIPSOWO-KARTONOWA, WZÓR PRZEMYSŁOWY, ZGREDEK, CZWARTACZKA, PROTAGONISTA, RZEŹBA, MOBIL, LARWA, SZOPKA KRAKOWSKA, HAMLET, DIABEŁEK, BABA JĘDZA, LISZAJ RUMIENIOWATY, ZAŚNIAD GRONIASTY, OGNIWO SUCHE, PRADO, NARRACJA HISTORYCZNA, BLENDA SMOLISTA, KRYTERIUM STEROWANIA, MAPA SYNOPTYCZNA, TEOLOGIA SYSTEMATYCZNA, SZTUFADA, PRADO. Ze względu na bar­dzo du­żą ilość róż­nych pa­su­ją­cych ha­seł z na­sze­go sło­wni­ka: 365 - ogra­ni­czy­liśmy ich wy­świe­tla­nie do pier­wszych 300! nie pasuje? Szukaj po haśle Poniżej wpisz odga­dnię­te już li­te­ry - w miej­sce bra­ku­ją­cych li­ter, wpisz myśl­nik lub pod­kreśl­nik (czyli - lub _ ). Po wci­śnię­ciu przy­ci­sku "SZUKAJ HASŁA" wy­świe­tli­my wszys­tkie sło­wa, wy­ra­zy, wy­ra­że­nia i ha­sła pa­su­ją­ce do po­da­nych przez Cie­bie li­ter. Im wię­cej li­ter po­dasz, tym do­kła­dniej­sze bę­dzie wy­szu­ki­wa­nie. Je­że­li w dłu­gim wy­ra­zie po­dasz ma­łą ilość od­ga­dnię­tych li­ter, mo­żesz otrzy­mać ogro­mnie du­żą ilość pa­su­ją­cych wy­ni­ków! się nie zgadza? Szukaj dalej Poniżej wpisz opis po­da­ny w krzy­żów­ce dla ha­sła, któ­re­go nie mo­żesz od­gad­nąć. Po wci­śnię­ciu przy­ci­sku "SZUKAJ HASŁA" wy­świe­tli­my wszys­tkie sło­wa, wy­ra­zy, wy­ra­że­nia i ha­sła pa­su­ją­ce do po­da­nego przez Cie­bie opi­su. Postaraj się przepisać opis dokładnie tak jak w krzyżówce! Hasło do krzyżówek - podsumowanie Najlepiej pasującym hasłem do krzyżówki dla opisu: STATUA; rzeźba przedstawiająca postać ludzką, jest: Hasło krzyżówkowe do opisu: STATUA; RZEŹBA PRZEDSTAWIAJĄCA POSTAĆ LUDZKĄ to: HasłoOpis hasła w krzyżówce PRADO, STATUA; rzeźba przedstawiająca postać ludzką (na 5 lit.) Definicje krzyżówkowe PRADO STATUA; rzeźba przedstawiająca postać ludzką (na 5 lit.). Oprócz STATUA; RZEŹBA PRZEDSTAWIAJĄCA POSTAĆ LUDZKĄ inni sprawdzali również: kropla tłuszczu na powierzchni innego płynu , tkanina jedwabna o splocie skośnym , sędzia sportowy, piłkarski , organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o właściwościach drażniących skórę i błony śluzowe , francuska potrawa z mięsa, drobiu, dziczyzny, ryby lub warzyw, pokrajanych na regularnej wielkości kawałki i uduszonych w wywarze rybnym, warzywnym lub mięsnym, niekiedy w zagęszczonym zasmażką sosie, zwykle przyprawionych ziołami lub korzeniami , Qantassaurus - rodzaj roślinożernego dinozaura żyjący w okresie wczesnej kredy (110-100 mln lat temu) na terenach Australii; długość ciała 1,8 m, wysokość 0,6 m, ciężar 40 kg , płaskie, okrągłe nakrycie głowy bez daszka, beret baskijski , podgromada owadów o prymitywnej budowie: brak skrzydeł, szczątkowe odnóże , człowiek, który ma wąsy , żart. o pięknym mężczyźnie , młoda krowa (samica krowy) , wyrób ze srebra lub z domieszką srebra For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Pomniki w Gorzowie Wielkopolskim. Connected to: {{:: Z Wikipedii, wolnej encyklopedii {{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}} This page is based on a Wikipedia article written by contributors (read/edit). Text is available under the CC BY-SA license; additional terms may apply. Images, videos and audio are available under their respective licenses. Please click Add in the dialog above Please click Allow in the top-left corner, then click Install Now in the dialog Please click Open in the download dialog, then click Install Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list, then click Install {{::$ blocked zapytał(a) o 11:02 Rodzaj rzeźby przedstawiającej znaną postać? Pytanie z plastyki-krzyżówka Hasło:na 6 liter 0 ocen | na tak 0% 0 0 Odpowiedz Odpowiedzi olarek odpowiedział(a) o 11:04 POMNIK 2 0 aleksandra160 odpowiedział(a) o 11:16 pomnik 2 0 Lenka KoTku odpowiedział(a) o 11:18 pomnik 2 0 Uważasz, że znasz lepszą odpowiedź? lub

rzeźba przedstawiająca znaną postać historyczną